Wybór pism filozoficznych
Diderot
filozofia

wydawnictwo: PIW
rok wydania: 1953
liczba stron: 338
stan: dobry+

Okładka miękka powycierana, przykurzenia, rogi lekko zagięte. Nakład 5136 egz.
„Myśli filozoficzne”, „Religia naturalna” i „Przechadzka sceptyka” są świadectwem, w jaki sposób Diderot przechodził ze stanowiska deistycznego na stanowisko ateistyczne, w jaki sposób stawał się konsekwentnym materialistą, wielkim prekursorem materializmu dialektycznego. Gdy w roku 1745, u początku swej drogi, adaptuje „Szkic o zasłudze i cnocie” angielskiego filozofa Shaftesbury'ega, staje i przed nim problem Boga, religii i moralności. Diderot zrywa z oficjalnym katolicyzmem, ale nie zrywa jeszcze z religią. Jest deistą, wierzy w istnienie Boga, nieśmiertelność duszy, kary i nagrody wieczne. Nie odrzuca również objawienia, ale też nie chce przyjąć go bez dowodów. To jest granica jego religijności. Zgodnie z ówczesnym mniemaniem filozofa, religia jest społecznie niezbędna, bo jest nierozłącznie związana z cnotą, chociaż... istnieją przecież żywe przykłady cnotliwych ateistów. Wątpliwość ta prowadzi Diderota ku następnemu etapowi jego drogi filozoficznej. Stanowią go „Myśli filozoficzne” napisane w 1746 roku. Zawarło się w nich częściowe zerwanie z uprzednim stanowiskiem, odrzucenie wszelkich dowodów objawienia, zaprzeczenie nawet jego możliwości. Diderot waha się teraz między deizmem i ateizmem. Waży argumenty, przyznaje, że tylko ateizm może być godnym przeciwnikiem deisty. Ale jeśli sam woli być jeszcze deistą, to przecież broni istnienia Boga już nie przy pomocy dowodów z dziedziny moralności, lecz fizyki. Wydaje mu się, że najnowsze odkrycia naukowe, dokonane dzięki wynalazkowi mikroskopu, poświadczają istnienie celowości w naturze, a jej nie można sobie wyobrazić bez przyjęcia, że Bóg jest jej sprawcą. „Myśli filozoficzne” są wahaniem, niepewnością, ale brzmi w nich również ustawiczna dyskusja, a także walka w imię prawdy, w imię rozumu, który jest jeszcze dla Diderota pierwszym źródłem wszelkiego poznania.